Kadın Kooperatifleri Covid-19 İle Nasıl Mücadele Ediyor?

Pandemi süreci kooperatifleri nasıl etkiledi? Özellikle kadın kooperatiflerinin pandemiden etkilenme süreci ve başa çıkma yöntemleri neler oldu?

Covid-19  ayrımsız bütün dünyayı, zengini yoksulu, kadını erkeği hepimizi etkiledi. Ancak bütün afetlerde, savaşlarda olduğu gibi kadınlar üzerinde, yoksullar üzerinde yarattığı etki daha yıpratıcı. İhtiyaç sahibi kadınların bir araya geldiği, kendisine ve çevresine ekonomik-sosyal fayda sağlamaya çalışan ve bunu kendilerinin yarattığı kıt kaynaklarla yapan kadın kooperatiflerinin de süreçten etkilenmemesi mümkün değildi, öyle de oldu.

Pandemiden sonra kooperatiflerin faaliyetleri geçici de olsa tamamen durma noktasına geldi. Başta kadınların kendileri olmak üzere toplum sağlığı için zorunlu tedbirlerdi bunlar. Örneğin diğer şehirlerde bakım hizmeti yapan kooperatiflerde de olduğu gibi Menemen kooperatifi okul öncesi eğitim merkezini, yuvasını kapamak zorunda kaldı.

Atölyelerde bir araya gelen el sanatları, dokuma, hediyelik eşya, tekstil ürünleri yapan Karşıyaka, Ödemiş, Bornova, Avukma, Gaziemir  gibi kooperatifler atölyelerini kapattılar. Bazı kooperatiflerin ortakları bireysel üretimlerine evde devam etmeye başladı. Örneğin Bergama kooperatifinin ortaklarının bir kısmı file üretimine evlerinde devam ediyor.

Gıda üreten, cafe-lokanta işleten Çeşme, Urla, Balçova, Narlıdere, Pagos gibi kooperatifler de üretimlerini ve  hizmetlerini durdurmak zorunda kaldı.

Tarımsal üretim yapan kooperatifler kısa bir süre önce ekimini yaptıkları sebze fidelerini toprakla buluşturmak için mecburen, belki kendilerini de riske atarak sorumluluk aldılar. Tarlada, bağda-bahçede fiziksel mesafeye gereken özeni göstererek kısmen çalışıyorlar.

Zorunlu oldukları ekim-dikim işlerini çok az sayıda kadın ortakla, 65 yaş üstü ve kronik hastalıkları olan ortaklarını koruyarak yapmaya çalışıyorlar. Örneğin Kavacık, Yelki, Aliağa, Mordoğan, Urla, Hıdırlık kooperatifleri gibi.

Bütün dünyada olduğu gibi salgının olumsuz ekonomik etkileri sonuçta yine kadınları, küçük işletmeleri, küçük üreticiyi ve işte bizim gibi dar gelirli kadınların örgütlenmesi olan kadın kooperatiflerini zor durumda bıraktı.